چین و سیاستهای تنظیم تولید فولاد در دوره ۲۰۲۶–۲۰۳۰ 
چین، بهعنوان بزرگترین تولیدکننده و مصرفکننده فولاد در جهان، نقش کلیدی در بازار جهانی این فلز حیاتی دارد. هر تغییری در سیاستهای تولید فولاد این کشور میتواند تأثیرات عمیقی بر زنجیره تأمین جهانی، قیمتها، تجارت بینالملل و اهداف زیستمحیطی داشته باشد. در سالهای اخیر، دولت چین با توجه به مسائل زیستمحیطی، چالشهای اقتصادی داخلی و فشارهای بینالمللی، مسیر جدیدی را برای کنترل تولید فولاد ترسیم کرده است. این مقاله به بررسی سیاستهای چین در تنظیم تولید فولاد برای دهه ۲۰۲۶–۲۰۳۰ میپردازد و عوامل مؤثر، چالشها و نتایج احتمالی آن را تحلیل میکند.
۱. چرا چین تنظیم تولید فولاد را در دستورکار قرار داده است؟
۱.۱ مازاد ظرفیت و عرضه بیش از تقاضا
چین در دو دهه اخیر به رشد چشمگیر در تولید فولاد دست یافته است، اما این رشد در سالهای اخیر با مازاد ظرفیت قابل توجهی همراه بوده است. این مازاد تولید باعث کاهش قیمتها، فشار بر سودآوری تولیدکنندگان و ایجاد مشکلات در تراز عرضه و تقاضا شده است. همین موضوع یکی از دلایل اصلی برای تنظیم تولید در دوره پیشرو است. archive.ph
۱.۲ کاهش تقاضای داخلی بهویژه در بخش املاک
تقاضای داخلی فولاد در چین بهطور قابل توجهی تحت تأثیر سکون در بازار املاک و مسکن قرار گرفته است. بخش املاک در چین یکی از بزرگترین مصرفکنندگان فولاد است، اما کاهش فعالیت در این حوزه باعث شده تا تقاضای فولاد کاهش یابد و تعادل بازار بههم بریزد.
۱.۳ اهداف زیستمحیطی و کاهش آلایندگی
یکی از مهمترین محرکهای سیاستگذاری چین در بخش فولاد، تعهدات زیستمحیطی و تلاش برای کاهش انتشار کربن است. تولید فولاد، بهخصوص از طریق کورههای سنتی بر پایه ذغالسنگ، یکی از بزرگترین منابع انتشار CO₂ در چین است. کنترل تولید و حذف ظرفیتهای ناکارآمد بخشی از تلاشهای این کشور برای رسیدن به اهداف زیستمحیطی است.
۲. سیاستهای تنظیم تولید در برنامه پنجساله ۲۰۲۶–۲۰۳۰
۲.۱ ادامه محدودیت تولید و ممنوعیت ظرفیت غیرقانونی
طبق اعلام رسمی مقامات چین، این کشور ادامه کنترل تولید فولاد و ممنوعیت ایجاد ظرفیت تولید غیرقانونی را از سال ۲۰۲۶ تا ۲۰۳۰ در برنامه خود قرار داده است. این سیاست در راستای جلوگیری از بازگشت مازاد تولید و حفظ توازن بازار اتخاذ شده است. archive.ph
۲.۲ سیستم مجوزدهی برای صادرات فولاد
چین تصمیم گرفته از سال ۲۰۲۶ برای حدود ۳۰۰ محصول مرتبط با فولاد یک سیستم مجوز صادرات اعمال کند. این اقدام با هدف مدیریت بهتر جریان صادرات و جلوگیری از فشار بیش از حد عرضه روی بازارهای خارجی انجام میشود.
۲.۳ محدودیت در افزایش ظرفیت در مناطق خاص
دولت چین با انتشار پیشنویس قوانینی اعلام کرده که افزایش ظرفیت تولید در خارج از مناطق صنعتی تعیینشده و انتقال ظرفیت در مناطق کلیدی ممنوع خواهد بود. این سیاست بهخصوص برای حمایت از محیطزیست و جلوگیری از رشد بیرویه تولید تدوین شده است. China Daily Asia
۳. پیامدهای اقتصادی و بازار فولاد
۳.۱ تعادل عرضه و تقاضا
یکی از اهداف اصلی سیاست جدید چین، برقراری تعادل بین عرضه و تقاضا در بازار فولاد است. کاهش تولید و جلوگیری از افزایش ظرفیت میتواند از فشارهای ناشی از مازاد عرضه جلوگیری کرده و به ثبات قیمتها کمک کند، که در نهایت به بهبود سودآوری شرکتها منجر خواهد شد. IDN Financials
۳.۲ تأثیر بر قیمتهای جهانی فولاد
چین بهعنوان بزرگترین تولیدکننده فولاد جهان، نقش مهمی در تعیین قیمتهای جهانی دارد. کاهش تولید این کشور میتواند منجر به افزایش قیمت جهانی فولاد شود، که به نفع تولیدکنندگان در سایر کشورها خواهد بود اما ممکن است هزینههای ساختوساز و تولید را نیز افزایش دهد.
۳.۳ تأثیر بر تجارت بینالملل و واکنشهای دیگر کشورها
افزایش صادرات فولاد چینی در سالهای اخیر با واکنشهای حمایتگرایانه در کشورهای واردکننده همراه بوده است، زیرا بسیاری از بازارها مدعیاند محصولات ارزان چین صنعت فولاد محلی را تحت فشار قرار میدهد. اعمال مجوز صادرات میتواند این تنشها را کاهش دهد، اما همزمان محدودیت بیشتری برای دسترسی به بازارهای خارجی ایجاد کند.
۴. ابعاد زیستمحیطی و فناوریهای نوین
۴.۱ حرکت بهسوی فولاد سبز
چین در کنار محدود کردن تولید سنتی فولاد، بر توسعه فولاد با آلایندگی کمتر و فناوریهای سبز تأکید دارد. این شامل کاهش ظرفیت کورههای قدیمی ذغالسوز، افزایش بهرهوری انرژی و استفاده از فناوریهای نوین مثل کورههای قوس الکتریکی و تکنولوژیهای کاهشدهنده کربن است. China Daily Asia
۴.۲ ارتقای استانداردهای محیطزیستی صنایع فولاد
در مسیر توسعه پایدار، چین پیشنویس قوانینی را منتشر کرده که استانداردهای زیستمحیطی را برای کارخانههای فولاد افزایش میدهد و ممنوعیت ساخت تأسیسات جدید خارج از مناطق مشخص را اعمال میکند. این استانداردهای سختگیرانه نه تنها به کاهش آلودگی کمک میکنند بلکه شرکتهای ناکارآمد را از بازار خارج میسازند.
۵. چالشها و انتقادات سیاستهای چین
۵.۱ خطر کاهش بیش از حد تولید
یکی از نگرانیها این است که کاهش بیش از حد تولید میتواند منجر به کمبود عرضه داخلی و افزایش شدید قیمتهای فولاد شود که برای صنایع وابسته به این ماده، هزینهزا خواهد بود. این موضوع نیازمند مدیریت دقیق و تطبیق سیاستها با شرایط واقعی بازار است.
۵.۲ فشار بر شرکتهای کوچک و متوسط
شرکتهای فولادی کوچکتر ممکن است در مواجهه با قوانین سختگیرانه، محدودیتهای زیستمحیطی و کاهش ظرفیت ورشکست شوند، که باعث افزایش تمرکز تولید در دست چند شرکت بزرگ و کاهش رقابت در بازار خواهد شد.
۵.۳ محدودیت در دستیابی به فناوریهای پاک
اگرچه حرکت بهسوی فولاد سبز یک هدف مهم است، اما اجرای فناوریهای جدید مانند فولاد با انرژی کم و فناوریهای کاهش کربن نیازمند سرمایهگذاریهای سنگین است و ممکن است بهطور ناهمگون بر شرکتهای مختلف اثر بگذارد.
۶. چشمانداز آینده و جمعبندی
در دهه پیشرو (۲۰۲۶–۲۰۳۰)، سیاستهای چین در زمینه تولید فولاد بیشتر متمرکز بر کنترل عرضه، افزایش استانداردهای زیستمحیطی و حرکت بهسوی تولید پایدار خواهد بود. این سیاستها نه تنها بازار داخلی چین را تحت تأثیر قرار میدهند بلکه بازار جهانی فولاد، تجارت بینالملل، قیمتها و فناوریهای تولید فولاد را نیز دستخوش تغییرات خواهند کرد.
کنترل تولید و مجوز صادرات میتواند به بهبود تعادل عرضه و تقاضا کمک کند، در حالی که تمرکز بر فولاد سبز و فناوریهای مدرن خطمشی آینده این صنعت را شکل خواهد داد. با این حال، این برنامهها با چالشهایی مانند کاهش بیش از حد تولید و فشار بر بخشهای کوچک مواجه هستند که نیازمند مدیریت دقیقتر و حمایتهای سیاستی بیشتر خواهند بود.
مقالات مرتبط: فولادهای پیشرفته و کاربرد آنها در صنایع نوین
نقش ورقهای خاص (مانند ورق 17Mn4) در صنایع نفت، گاز و پتروشیمی
